คอมพิวเตอร์เนี่ย สามารถทำงานได้เร็วมาก ๆ ครับ แต่มันจะต้องมีสิ่งที่เรียกว่า . . . ” เงื่อนไข ” . . .
เงื่อนไขในโปรแกรมภาษา Python มีอยู่ 3 ลักษณะครับ โดยมีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป ดังนี้
Simple if ( if เงื่อนไขเดียว )
Simple if หรือ การตรวจสอบเงื่อนไขเดียวเป็นพื้นฐานของโปรแกรม โดยหลักการมีอยู่ว่า “เข้าเงื่อนไขทำงาน หลุดเงื่อนไขปล่อยผ่าน” มาดูลักษณะโครงสร้างกันก่อน
if <เงื่อนไข>:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>ในตัวอย่าง เป็นรูปแบบของการใช้งานคำสั่ง if เงื่อนไขเดียว โดยโปรแกรมจะทำงานใน <สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน> ถ้าหากเงื่อนไขเป็น True ไม่เช่นนั้นโปรแกรมจะข้ามการทำงานไปบรรทัดถัดไป ใน <สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน> จะประกอบไปด้วยคำสั่งการทำงานของโปรแกรม คำสั่งทั้งหมดในบล็อคต้องมีระยะเว้นช่องว่างด้านหน้าที่เท่ากัน
ลองดูตัวอย่างการใช้งานคำสั่ง if ในภาษา Python โดยโจทย์มีอยู่ว่า
รับค่าคะแนนสอบ (Score) เข้ามา ถ้าคะแนน มากกว่าหรือเท่ากับ 50 ให้แสดงข้อความว่า “Congratulation!”
Two-way Section ( if-else / สองเงื่อนไข / ใช่ไม่ใช่ )
หลังจากที่เราได้ลองดู Simple if ไปแล้ว เราจะเห็นได้ว่า มันจะทำงานเมื่อเข้าเงื่อนไขอย่างเดียวเท่านั้น กลับกันถ้าไม่เข้าเงื่อนไข มันจะไม่มีอะไรเกิดขึ้น หรือ แสดงให้ผู้ใช้ได้รับรู้เลย
ดังนั้น Two-way Section สามารถแก้ปัญหาเรื่องนี้ได้ โดยการนำ else เข้ามาช่วย ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นชั้นที่รับทุกอย่างที่หลุดเงื่อนไขมา แต่ else ไม่สามารถตั้งเงื่อนไขได้ นั่นหมายความว่า มันจะทำงานตลอดนั่นเอง
if <เงื่อนไข>:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
else:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
ตัวอย่างโจทย์ที่ใช้ Two-way Section
รับค่าตัวเลข 1 ตัว ถ้าหารด้วย 2 ลงตัว (เศษเป็น 0) ให้ตอบว่า “Even (คู่)” ถ้าไม่ใช่ ให้ตอบว่า “Odd (คี่)”
Multiway Section ( if หลายเงื่อนไข / ตัดเกรด )
ใน Multiway Section จะมีคำสั่ง elif เข้ามา ซึ่งนั้นเป็นคำสั่งที่ใช้สำหรับสร้างเงื่อนไขแบบหลายทางเลือกให้กับโปรแกรม โดยคำสั่ง elif นั้นต้องใช้หลังจากคำสั่ง if เสมอและต้องมี else ในเงื่อนไขสุดท้าย
if <เงื่อนไข>:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
elif <เงื่อนไข>:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
.
.
.
elif <เงื่อนไข>:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
else:
<สิ่งที่ต้องการให้ทำงาน>
ตัวอย่าง EX.1 | ไซส์เสื้อ รับความกว้างไหล่ (นิ้ว) แล้วนำมาคำนวณว่า เหมาะกับเสื้อขนาดไซส์ไหน
- น้อยกว่า 15 นิ้ว –> ไซส์ S
- 15 – 18 นิ้ว –> ไซส์ M
- มากกว่า 18 นิ้ว –> ไซส์ L